Sanatçı Aleksander Şervaşidze – Çaçba
Prens Aleksander Şervaşidze -Çaçba; 24 Aralık 1867, Feodosia, Tauride eyaleti – 17 Ağustos 1968, Monako – Abhazya prensliği hükümdarı Keleşbey Çaçba’nın torununun torunu. Abhazlar arasında ilk olarak bilinen profesyonel sanatçı: grafik sanatçısı, ressam, dekor tasarımcısı, sanat tarihçisi ve sanat eleştirmeni.
Feodosya’da (Tavria eyaleti) emekli binbaşı Konstantin Şervaşidze’nin ailesinde, Abhazya’nın son hükümdarı II. George (Sefer Bey) ve piyanist Natalia d’Enloy de la Garde’nin en küçük oğlu olarak dünyaya geldi.
Ancak Konstantin ve Natalya kısa süre sonra ayrıldılar ve Aleksandr küçük erkek kardeşiyle birlikte uzun bir hastalıktan sonra 1883’te ölen babasının yanında kaldı.
1886’dan 1889’a kadar Kiev Okulu’nda okudu ve burada çizimle ilgilenmeye başladı. 1891’den 1893’e kadar Moskova Resim, Heykel ve Mimarlık Okulu’nda (V. D. Polenov sınıfı) gönüllü öğrenciydi. 1885’ten itibaren Paris’te okudu. Paris’te Rus sanatçıların eserlerinin sergilendiği sergiye katıldı (1906). Parisli Rus sanat çevresi “Montparnasse”nin bir üyesiydi.
Bir sanatçı olarak Rus gerçekçi sanat okuluna ve Fransa’daki Avrupa kültürüne ilişkin derin bir çalışmaya dayanarak gelişti. 20. yüzyılın başında (1907-1918), St. Petersburg İmparatorluk Tiyatroları Mariinsky ve Alexandrinsky’nin en ünlü set tasarımcılarından biriydi. A. N. Benois, A. Ya Golovin, V. A. Serov, N. A. Roerich ve yabancı ustalar P. Picasso, A. Derain gibi seçkin Rus sanatçılarla eşit şartlarda çalıştı.
Ünlü Rus yönetmen ve tiyatro teorisyeni Nikolai Evreinov o zamanlar onun hakkında şöyle yazmıştı: “Prens Alexander Konstantinovich, Abhazya Krallarının soyundan geliyor, şövalye soyluluğunun vücut bulmuş hali, ki bu günümüzde neredeyse muhteşem bir nadirlik.” 1919 yılının sonlarında Bakü’ye vardığımda, 14 Kasım 1919 tarih ve 246 sayılı “Azerbaycan” gazetesinde, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin armasını oluşturmak için bir yarışmanın duyuruldu ve yarışmaya katıldı.
ADR bayrağını ve bayrağın ana sembollerini temel alarak büyük olasılıkla ADR amblemini oluşturdu. Onun çalışmaları Azerbaycan’ın modern armasının temelini oluşturdu.
Bir süre arkadaşı, şairi ve sanatçısı Maximilian Voloşin ile Kırım’da Koktebel’de yaşadı. Burada S.P. Diagilev’den o dönemde Londra’da bulunan Rus Balesi’nde set tasarımcısı olarak çalışmak üzere bir davet alır.
Artık kaderi 1920’den 1948’e kadar çalıştığı Rus Balesi’ne bağlı. Yurtdışındaki faaliyetleri Modern Bale Sözlüğü’nde (Paris, 1957) anlatılmaktadır: “Tüm alçakgönüllülüğüne rağmen, Rus Balelerinin çok değerli bir çalışanıydı, çünkü o olmasaydı Diaghilev’in çabaladığı ve sanatçılardan talep ettiği dekoratif cesaret olmazdı. kendilerine özgü yüksek seviye ve niteliklere ulaşabildiler.”
A.K. Şervaşidze-Çaçba senografinin yanı sıra boyama ve grafik işleriyle de uğraştı. Fırçalarında, kendi dönemlerinde büyük övgüler alan çağdaşlarının portreleri yer alıyor: N. N. Evreinova, T. Tumanova, J. Cantel, C. Bisson, vb. P. Cezanne, V. Van Gogh, J. Seurat, A. Benoit.
[24.01, 18:28] Мата: Anavatanından uzakta olan sanatçı, ülkesinin yaşamına ve kültürel başarılarına ilgi duyuyordu. 1958 yılında A.K. Şervaşidze-Çaçba,maddi sıkıntı içinde olmasına rağmen eserlerini satmayı reddederek memleketine hediye olarak gönderdi (yaklaşık 500 eser). Sanatçı, 17 Ağustos 1968’de 101 yaşında Monako’daki bir huzurevinde öldü ve Nice’te bir Rus mezarlığına defnedildi . 12 Mayıs 1985’te Abhazya’nın başkenti Suhum’da Ulusal Müze’de görkemli bir atmosferde,bir Abhaz sanatçının küllerini defnedildi . Eserler Rusya Devlet Müzesi, Tiyatro Müzesi, Tiyatro Kütüphanesi (St. Petersburg), Tiyatro Müzesi’nde saklanmaktadır. Bakhrushin (Moskova), Rusya’da ve dünyanın birçok ülkesinde özel koleksiyonlarda. Suhum’daki Abhazya Devlet Ulusal Sanat Galerisi’nde saklanan yaklaşık 300 eseri, 21 Ocak 2024’te çıkan yangında kül oldular . Sohum ve Gudauta’daki sokaklara sanatçının adı verilmiştir.
2009 yılında Abhazya Bankası, Aleksandr Konstantinoviç Çaçba’ya (Şervaşidze) ithaf edilen, nominal değeri 10 apsar olan “Abhazya’nın Olağanüstü Şahsiyetleri” serisinden hatıra gümüş parası çıkardı.
28 Aralık – 6 Ocak tarihleri arasında ilk kez St. Petersburg’da I. I. Brodsky Apartman Müzesi’nde, ustanın doğumunun 140. yıldönümüne adanan A. K. Shervashidze’nin eserleri (kostüm eskizleri) sergisi düzenlendi. Sergi, A. K. Shervashidze-Çaçba ‘nin yaratıcı mirasının St. Petersburg’daki ilk sunumu olması açısından önemlidir.
Şubat 2012’de Alexander Çaçba’nın çalışmalarına adanan dördüncü sergi St. Petersburg Tiyatro Kütüphanesi’nde düzenlendi.
24 Aralık 2013 tarihinde Abhazya Devlet Başkanı Alexander Ankvab, heykeltıraş Amiran Adleyba tarafından sanatçının Suhum’daki mezarı üzerine yerleştirilen sanatçı anıtının açılış törenine katıldı. 2018 yılında Abhazya Bankası, Aleksandr Konstantinoviç Çaçba’ya (Şervaşidze) ithaf edilmiş, nominal değeri 100 apsara olan, 5 ons ağırlığında bir hatıra gümüş parası çıkardı. Alexander Shervashidze-Çaçba’nın resimleri de Gürcistan Devlet Müzesi’nde (Tiflis) saklanıyor. Aralık 2018’de Batum’da Yazarlar Evi’nde Acara’da sanatçının eserlerinin yer aldığı bir sergi düzenlendi: farklı dönemlere ait yaklaşık otuz eseri. Karısı (29 Mayıs 1905’ten itibaren; Paris) – Ekaterina Vasilievna Padalka (1876-1955), bir asilzadenin kızı. Erken yetim kaldıktan sonra I. N. Mamontov’un ailesinde büyüdü ve Moskova’da eğitimini tamamladı Sorbonne’da Matematik Fakültesi’nde okudu, ardından Parisli sigorta şirketi New York’ta çalıştı. En küçük kızının doğumundan sonra St. Petersburg’da eşinden ayrı yaşadı. 1917’den beri Feodosia’da yaşadı, 1924’te tutuklandı ve Vologda’ya sürüldü.
Son yıllarda Sohum Pedagoji Enstitüsü’nde öğretmen olarak çalıştı. Çocuklar: Mikhail (1906-1909), Konstantin (1909-1938), Rusudana (1911-2006, ).
Yaroslavl’daki askeri okuldan mezun olan küçük kardeşi Vladimir Şervaşidze-Çaçba (1873-1937), Birinci Dünya Savaşı’nda sıradan bir yarbay, ardından Kızıl Ordu’da albay olarak görev yaptı. Nabarov takma adı altında Menşeviklere karşı Abhaz ayaklanmasına öncülük etti, ancak 1937’de Nestor Lakobe’ya olan yakınlığı nedeniyle sürgün edildi.
Son yıllarda Sohum Pedagoji Enstitüsü’nde öğretmen olarak çalıştı. Çocuklar: Mikhail (1906-1909), Konstantin (1909-1938), Rusudana (1911-2006, ).
Yaroslavl’daki askeri okuldan mezun olan küçük kardeşi Vladimir Şervaşidze-Çaçba (1873-1937), Birinci Dünya Savaşı’nda sıradan bir yarbay, ardından Kızıl Ordu’da albay olarak görev yaptı. Nabarov takma adı altında Menşeviklere karşı Abhaz ayaklanmasına öncülük etti, ancak 1937’de Nestor Lakobe’ya olan yakınlığı nedeniyle sürgün edildi.
