[ Soçi hükümdarlarının tarihinden.
Türkiye’de yaşayan Abhazlar, sohbetinizin en başında bile isteyyerek atalarından ve soylarından bahsediyorlar. Genelde aile içinde geçmiş kuşakların hatırasını çocuklarına ve torunlarına aktarmaya ve onları bu hafızanın taşıyıcısı yapmaya çalışırlar. Görünüşe göre bu, yabancı bir ülkede korudukları ulusal bir özellik. Ayrıca, Türkiye’ye yeniden yerleştirilmelerinin tarihini de dikkatli bir şekilde hafızalarında tutuyorlar. Türkiye’de Abhazya’da bulunmayan Abhaz soyadlarının bulunduğu bilinmektedir: Aubla, Braskil, Kavaya, Savaya, Urısaa, Hraça. 1990 yılında, ana dilini mükemmel şekilde konuşan 57 yaşında bir Abhaz ile tanıştım. Sadz lehçesinde mükemmel.abhazca konuşuyordu.
Metinlerin yazımı sırasında da bu özellikleri korudum. Muhatapım “Ben Aublaa” dediğinde şaşkınlıktan duyduğuma inanmayarak soruyu tekrarladım. – Ben Aubla’yım! – adam ilk defa duymadığıma inanarak tekrarladı. Soruma: Abhaz mısınız? – olumlu cevap verdi – “Evet, Abhaz”, – sanki neden bu kadar bariz bir soru sorduğumu anlamıyormuş gibi. Ondan önce böyle bir Abhaz soyadı “Aubla” olduğu hakkında hiçbir fikrim yoktu. Sonra bana Aubla’nın birçok yurttaşımızın soyadıyla aynı Abhaz soyadı olduğunu söylemeye başladı. Rod Aubla – asil. Ve kendine has gelenekleri var. Bu soyadını taşıyanlar, Abhazya’dan buraya gelen dedeleri gibi erkek çocuklarını üç yaşına gelene kadar toprağa bastırmıyorlar .
Bu bir günah olarak kabul edilir. Ve bugün bu ritüleli devam ediyorlar . Üç yaşında çocuğu avlunun ortasına bir koyun postu serdikten sonra üzerine koyarlar. Yüzünü doğuya çevirerek, çocuğun sağlığı için dua ederler. Bundan sonra, çocuk zaten toprağın üstüne yürümekte özgürdür. Aksi takdirde zihnine yerleşecek bir rahatsızlığa maruz kalacağına inanılır. Şimdi de İkmet Eşref-ip Aubla ile yaptığım röportajdan bir parça aktarıyorum: “Dedelerimiz buraya taşındığında çok zorluklar çekmişler.
Bütün bunları yalnızca Allah bilir. Deniz yoluyla geldiler. Bazıları birkaç ay yollarda olmak zorunda kaldı. Yol yorucuydu. Aubla, Magraa (Magba) ve Açba ile birlikte buraya geldi. Yerleşirken ne zorluklar çektiler Allah bilir. Burada, Türk topraklarında kimse kollarını açmış bizi beklemiyordu.
Yabancı bir ülke, asla kendi vatan gibi olamaz.Ancak Aubla Zoshanbey ve Ahmetbey, kız kardeşleri Salfinaz ile birlikte Abhazya’dan İstanbul’a geldiler. O zamanlar Mısır, Osmanlı İmparatorluğu’nun bir parçasıydı. Salfinazı Mısır’a götüren kaderdi. Onunla tüm iletişim kesildi. Ve tek oğlu erken öldü ve kocası öbür dünyaya ondan önce gitti. O da öldüğünde, elde ettikleri her şey hükümdara geçti. Babamız oraya gitti. Mısır’da altı ay kaldı. Bu 1914’teydi. Tek kelimeyle, hayattayken ona yardım edemedik, son yolculuğuna bile yanında olamadık . Biz, yerel Aubla, onun kardeşlerinin soyundan geliyoruz – Zoskhanbey ve Akhmedbey.
Dünyada sadece on kişiyiz, Aubla. Bizim gibi dedelerimiz ve büyük büyükbabalarımız buraya geldiğinden beri, erkek çocuklar üç yaşına gelene kadar yere serilmezdi. Kadim atalarımızın ahdini bozmaktan korkarak torunlarımıza kadar bu geleneği düzenli olarak takip ettik.
Duaları okuduktan sonra yere koyuyoruz ve Rabbimizden, bu çocuk yeryüzünde yürüdükçe, ondan her türlü kötülükten korumasını,sevilen saygı duyulan hayırlı bir evlat ve birey olsun diye dualar ediyoruz . Büyükbabalarımızı canlı olarak tanımadık görmedik ama babalarımızdan biz böyle gördük bu geleneğimiz babadan oğluna geçiyor ,devam ediyoruz.. Bu bizim Apsuara’mız (Abhazya). Biz, Aublaa, şanlı atalarımız gibi yüksek Au-blara’mızı (aile şerefimizi), ahlakımızı, Apsuara’mızı (Abhazizm) taşıyoruz ve her yerde onurumuza yakışır bir yer alıyoruz. Daha önce bir kez işittiğimizi ve algıladığımızı söylüyoruz. Ve bugün Abhaz düğünlerimizde hem peri masalına hem de benzetmeye her zaman yer vardır. Şeref konuğu burada olursa, belirlenen saatte ona bir söz verilir, böylece durumu değerlendirebilir ve burada bulunmaya değer olduğu kadar dikkat edebilir.. Burada da şakalar var. Özellikle son zamanlarda. Önemli olan ölçüyü bilmektir. Tanrım, Apsuara’mızı (Abhazya) koru!
