3 Ekim 1892 gecesi Azanta dağ köyü yakınlarında korkunç bir deprem meydana geldi. O anda, doğal afete dayanamayan Küçük Shapaç Dağı’nın sol kıyı yamacının bir kısmı, aynı adı taşıyan nehrin yatağını kapatarak Amtkel Boğazı’na çöktü. Dağın bir parçası, altında suyun yavaş yavaş kuruduğu ve üzerinde biriktiği bir “baraj” haline geldi. Su geçidi ve onunla birlikte içinde büyüyen tüm ağaçları sular altında bırakarak bütün bir su altı ormanı yarattı. Böylece zamanla Abhazya’nın ikinci büyük gölü oluşmuş.
Amtkel Gölü’nün uzunluğu 1000 ila 2400 m, genişliği 450 ila 500 m’dir. Hava koşullarına ek olarak, su seviyesindeki değişiklik de bir kısmının dar bir geçitten akmasından kaynaklanmaktadır. Diğer kısmı ise gölün güneybatısında yer alan karst mağaraları vasıtasıyla gölden ayrılmaktadır. Yeraltı yollarından geçen bu su yüzeye çıkar ve yakındaki Jampal Nehri’ne akar.
Göl, deniz seviyesinden 543 m yükseklikte bir geçitte yer almaktadır ve dağlardan aşağı akan tüm sular, kökünden sökülmüş ağaçları ve devasa kayaları taşır. Göl düzenli olarak traktörler yardımıyla enkazdan arındırılsa da tamamen kurtulmak mümkün değil.
Şimdiye kadar Amtkel Gölü yüzlerce turisti kendine çekiyor. 1920’lerde Sovyet yazarı K.G.Paustovski tarafından ziyaret edildi. Pitoresk manzaralarından derinden etkilenerek hikayesini yazdı.
