Acıka .
Acıka, tüm dünyada bilinen, biber, otlar, sarımsak ve tuzdan oluşan hamur kıvamında bir Abhaz baharatıdır. Et ve sebze yemeklerine baharatlılık ve keskinlik kazandırmak için baharat eklenir.Ancak аcıka sadece güzel kokulu bir baharat değildir; eski zamanlarda Abhazlar onu ilaç olarak da kullanmışlardır. Acıka’nın iştahı arttırdığı, metabolizmayı geliştirdiği ve sindirimi normalleştirdiği bilinmektedir. Sputnik Abhazya haber ajansının editörleri, Abhaz sofrasının ana baharatı olan Acıka hakkında en ilginç 15 gerçeği bir araya getirdi.
Acıka kelimesi Abhazcadan basitçe “tuz” olarak çevrilir ve genellikle Acıka olarak adlandırılan baharatlı macun, eski zamanlarda Abhazlar tarafından apırpıl-cıka (“biber tuzu”) denir Ad, Abhaz adjika’nın gerçek özünü tamamen
O günlerde tuz pahalı bir ürün olduğundan, çobanlar onu çalmasın diye içine biber eklenirdi. Ancak bu karışımı baharatlar ekleyerek yemeklerde başarıyla kullandılar.
Geleneksel Acıka’nın hazırlanması kolaydır, şu malzemeleri içerir: biber, tuz, sarımsak, baharatlar . Acıka’nın ana bileşeni, tadı baskın olan acı biberdir. Çoğu zaman, bir süre güneşte kurutulan kırmızı biber kullanılır, daha az sıklıkla Acıka olgunlaşmamış yeşil biberden hazırlanır. Acı biber tohumlardan ve damarlardan temizlenir, aksi takdirde Acıka o kadar acı olur ki yemek imkansız olur.yansıtıyor:
Efsaneye göre, Abhaz çobanlar ilkbaharda sürülerini otlatmak için dağlara çıktıklarında, sürü sahipleri çobanlara tuz verirdi. Tuz, hayvanları susatır, bu da onların daha fazla su ve yem tüketmelerine neden olur ve bu da hızlı kilo alımına katkıda bulunur.
Abhaz acikasının özel bir bileşeni, çok bileşenli kuru baharatı (akhuskhua). Mutlaka kereviz yaprağı, kişniş, mercanköşk, nane, safran, defne yaprağı, dereotu, maydanoz, tuzlu, fesleğen, kırmızı biber içerir. Acıka’ya meşhur tart aromasını ve zengin tadını veren ahushua’dır.
Yeşil adjika (ahushuacıka) kırmızı kadar baharatlı değildir, otlar ilave edilerek olgunlaşmamış yeşil biberden hazırlanır.
Acıka çok yönlüdür ve hemen hemen her yemekle iyi gider. Abhazya’da haşlanmış et, peynir, sebze, sos ve fasulye ile yenir.
Ve eski günlerde Acıka, üzerinde uzun kullanımdan bir çentik oluşan düz bir rende taşına (ahaka) sürülürdü. Sürtünme, küçük yuvarlak dikdörtgen bir taşla (aҧkhnyga) yapıldı. Onu sağ elleriyle tuttular ve sol elleriyle yukarıdan bastırarak alttaki taş boyunca ilerlediler. Sadece Acıka rende taşında pişirilmedi, fındık ve diğer ürünler de öğütüldü. Baharatlı makarna pişirmek için modern ev hanımları, bir blender veya kıyma makinesi kullanmakla sınırlıdır.
Gerçek Abhaz adjika hazırlanırken domates, soğan, elma veya havuç kullanılmaz. BDT ülkelerinde benzer tarifler yaygındır, ancak orijinal ürünle hiçbir ilgisi yoktur. Abhaz şifacılar Acıka’yı gastrointestinal sistem hastalıklarını önlemek için ilaç olarak kullandılar. Baharatlı macunu oluşturan bileşenler vücuttaki metabolizmayı normalleştirebilir, kan dolaşımını iyileştirebilir. Acıka, kronik hastalığı olan kişiler için önerilmez.gastrit ve böbrek sorunlarının yanı sıra çok küçük çocuklar ve hamile kadınlar. Abhaz adjika, bileşime bağlı olarak, farklı miktarda baharat içerebilen kırmızı, turuncu, kahverengi ve yeşil renklerde gelir – taze yeşil otlar veya kurutulmuş ve toz haline getirilmiş otsu bitkilerin bir karışımı.
Her ev hanımının, kimseye söylemedikleri kendi yemek pişirme şekli vardır. Mutfak sırları ailede miras alınır.
Kırmızı ve turuncu Acıka, arashi cevizi ve Acıka yağının sıkıldığı bir fındık hamuru elde etmek için fındıklarla ovulur. Yemek pişirmek veya tabakları süslemek için kullanılır.
Hazır Acıka en iyi şekilde bir kapakla sıkıca kapatılmış bir cam kavanozda saklanır.
Acıka, 18. ve 19. yüzyıllarda Kafkasya’daki çok sayıda askeri operasyon sırasında “barışçıl” dağ prenslerinin evlerinde tadına bakan çarlık ordusunun subayları tarafından Rusya’ya getirildi. Bununla birlikte, Abhaz Acıkası, eski birliğin ülkelerinin sakinleri arasında yalnızca Sovyet zamanlarında yaygınlaştı.
Adile Abas-oğlu otobiyografik kitabı “Unutamıyorum”da, cumhuriyete yaptığı sayısız ziyaret sırasında Abhaz acıka’nın Joseph Stalin için nasıl hazırlandığını anlatıyor. Nestor Lakoba’nın eşi Saria Lakoba’nın bir akrabası, Stalin için acıka hazırlamakla meşguldü.
“Lider masası için ulusal yemekler için bu baharatın hazırlanması (ve Katya Teyze’nin birden fazla kez Stalin için Acıka pişirmesi gerekiyordu) her zaman bir tür ritüele dönüştü.Ağzını gazlı bezle örtüp ellerini titizlikle yıkayıp mutfağı girerdi kimseyi de sokmazdi işi bitene kadar .Büyük bir titizlikle hazırladı acıkayı.
Merak edi mutfağı girmek istiyorduk ama izin verilmezdi . Teyze, hazırlanan Acıka’yı bir kavanoza koyardı ve belirtilen saatte onu almaya gelen Saria’ya verirdi .Ancak ondan sonra yorgun, bir sandalyeye çökerdi ve rahatlayarak içini çekerdi . Adile Abas-oğlu kitapta olağandışı bir şey yapmış gibi görünüyordu” diyor.
Yabancı ülkelerin raflarında, orijinal Abhaz ürünüyle hiçbir ilgisi olmayan “Acıka “adı verilen mallar satılmaktadır.
XX yüzyılın 60’larında Gürcü bilim adamları M. Janelidze ve D. Akeli Acıka ile ilgilenmeye başladı. Abhazya’nın Oçamçıra bölgesini dolaşarak materyal topladılar ve “Oçamçıra bölgesinin halk hekimliği” bölümündeki çalışmalarına dahil ettiler, burada Abhaz adjika hakkında “11 erkek ve 11 kız kardeş” bölümünde de yazdılar. Çeşitli kompozisyonlarında 22 bitki türü bulunmaktadır. Kitabın bu bölümünün el yazması Abhaz Dil, Edebiyat ve Tarih Enstitüsü arşivine teslim edildi.
(Kaynak: Mira Hotelashvili – Abhaz adjika’yı savunmak için)
