Abhazlarda hamilelik ve bebek büyütme, Abhaz kültürünün en köklü ve en dikkatle korunan gelenekleri arasında yer alır. Abhaz toplumunda hamilelik, doğum ve çocuk eğitimi yalnızca aileyi değil, tüm toplumu ilgilendiren kutsal bir süreç olarak kabul edilmiştir.
Bu gelenekler, Abhaz kültüründe hamilelik anlayışını, anneliğe verilen değeri ve bebek büyütme kurallarını açıkça ortaya koymaktadır.
Abhazlarda Hamilelik Dönemi ve Gelenekler
Geçmişte Abhaz kadınları hamileliklerini büyüklerinden gizlemek için büyük çaba gösterirdi. Genç kadın, hamileliğin ilk belirtilerini doğrudan değil; ailedeki genç akrabalarından ya da yaşıtı olan gelinlerden biri aracılığıyla kayınvalidesine bildirirdi.
Abhazlarda hamilelik ve bebek büyütme kuralları gereği hamile kadın:
-
Bol ve geniş giysiler giyerdi
-
Elbisesinin üzerine gevşek bağlanmış bir önlük takardı
-
Hamilelik ilerledikçe daha az görünür olmaya çalışırdı
Gebeliğin son aylarında kadın, kayınpederiyle daha az görüşür; anne ve baba evini ziyaret etmez, halka açık alanlarda bulunmazdı.
Abhaz Kültüründe Hamilelikte Yasaklar ve İnançlar
Abhaz kültüründe hamilelik süresince hem anne hem de baba için bazı yasaklar bulunurdu:
-
Kocanın yılan veya herhangi bir hayvanı öldürmesi yasaktı
-
Yasağın ihlal edilmesi halinde, çocuğun doğum lekesiyle dünyaya geleceğine inanılırdı
-
Kocanın ava çıkması uygun görülmezdi
-
Hamile kadının tavuk veya kümes hayvanı temizlemesi yasaktı
Bu kurallar, Abhazlarda hamilelik sürecinin kutsallığını ve doğacak çocuğun korunmasına verilen önemi yansıtır.
Doğum ve Lohusalık Gelenekleri
Doğum, kocanın evinde gerçekleşirdi. Doğumun sorunsuz tamamlanmasının ardından ebeye havlu ve sabun hediye edilirdi.
Lohusalık döneminde en tehlikeli günlerin doğumdan sonraki üçüncü ve yedinci günler olduğuna inanılırdı. Kötü ruhlardan korunmak amacıyla:
-
Erkek bebeklerin yastığının altına kurşun veya hançer
-
Kız bebeklerin yastığının altına para ve elbiselik bez
konulurdu.
Abhazlarda Bebek Büyütme ve Beşik İnançları
Yenidoğan bebek, doğumdan sonraki üçüncü ya da yedinci günde beşiğe yatırılırdı. Beşiğe koymadan önce şu dilekler söylenirdi:
“Güneş gibi parla, ay gibi parla.”
Boş beşiği sallamak yasaktı; bunun çocuğun huzursuz büyümesine neden olacağına inanılırdı. Beşik:
-
Yalnızca tek kişi tarafından taşınırdı
-
Ölümle ilişkilendirilmemesi için özenle korunurdu
-
Nesilden nesile aktarılırdı
Bebek ilk aylarını sürekli beşikte, sırt üstü ve hareketsiz bir pozisyonda geçirirdi.
Abhaz Kültüründe İsim Koyma Geleneği
Abhazlarda bebek büyütme kuralları arasında isim koyma töreni önemli bir yere sahiptir. Çocuğa:
-
Anne ya da baba tarafından ataların adı verilmezdi
-
Aile büyüklerinin uygun gördüğü isimler tercih edilirdi
-
Annenin izni zorunlu değildi
Bazen, çocuğun doğumundan sonra eve gelen ilk onur konuğunun adı, yeni doğan bebeğe verilirdi.
Bebek Bakımı ve Temizlik Anlayışı
Abhaz anneleri, çocuklarının:
-
Bedensel temizliğine
-
Fiziksel sağlığına
-
Güzelliğine
özel önem verirlerdi. Bebekler düzenli olarak yıkanırdı; ancak gün batımından sonra veya komşu evde ölüm varsa yıkanmalarına izin verilmezdi.
Her yıkama öncesinde ve sonrasında şu dilek söylenirdi:
“Güçlü ve sağlıklı büyü!”
Emzirme ve Süt Akrabalığı Geleneği
İlk emzirme törenine “bebeğin ağzının açılması ve boğazının ıslatılması” denirdi. Yeni doğan bebeğin hemen anne sütüyle beslenmesi zararlı kabul edilir, bebeğin önce “temizlenmesi” gerektiğine inanılırdı.
Bu nedenle ilk emzirme için bir komşu kadın davet edilirdi. İlk emziren kadına süt anne denir ve o andan itibaren iki aile arasında süt akrabalığı oluşurdu.
Abhazlar, süt akrabalığına büyük önem verir ve bunun çocuğun daha sağlıklı büyümesini sağladığına inanırlardı.
UNESCO’ya göre Abhazca ve Abhaz kültürel mirası, korunması gereken değerler arasında yer almaktadır.
👉 https://www.unesco.org/en
Abhazlarda Kadın ve Annelik Anlayışı
Abhaz toplumunda kadın göğsü kutsal kabul edilirdi. Bir kadının göğsüne dokunmanın:
-
Kavgaları sonlandırabileceğine
-
Kan davalarını önleyebileceğine
-
Düşmanlar arasında barış sağlayabileceğine
inanılırdı. Bu inanış, anneliğe verilen yüksek değerin bir göstergesidir.
Çocuğun İlk Kıyafetleri ve Baba Bağı
Bebek ilk olarak çıplak halde beşiğe yatırılırdı. İlk kıyafetleri 1–2 aylıkken giydirilir ve genellikle babanın eski gömleğinden dikilirdi. Bunun çocuğun mutlu ve babasına bağlı büyümesini sağlayacağına inanılırdı.
Abhazlarda Çocuk Eğitimi ve Toplumsal Disiplin
Abhaz toplumunda çocuk eğitimi yalnızca anne babanın sorumluluğunda değildi. Yaşlılar başta olmak üzere tüm yetişkinler, çocukları eğitme ve uyarma hakkına sahipti.
Bir babanın çocuğuna aşırı sevgi göstermesi, zayıflık olarak değerlendirilirdi. Abhazlarda hamilelik ve bebek büyütme, disiplin, saygı ve toplumsal denge üzerine kuruluydu.
Abhaz kültürü ve gelenekleri hakkında daha fazla bilgi için
👉 Abhaz Kültürü ve
👉 Abhaz Dili ve Tarihi
başlıklı içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.
(Buraya internal link ekle)
Sima Dbar